Rằm tháng giêng hay còn được gọi với tên khác là tết nguyên tiêu. Trong đời sống tâm linh người Việt đây là một ngày rất quan trọng. Chính vì vậy, việc mua sắm lễ vật, chọn giờ thắp hương,… rất được quan tâm. Dưới đây Mộc Việt xin chia sẻ những thông tin về phong tục cúng rằm tháng giêng quý bạn đọc hãy cùng tham khảo nhé.

Ý nghĩa ngày rằm tháng giêng
Trong truyền thống Phật giáo, rằm tháng Giêng là một ngày rất trọng đại và vô cùng đặc sắc. Vào ngày này, người dân thường lên chùa thắp hương dâng sao giải hạn với mong muốn cầu nguyện an lành, giải trừ tai ách. Do đó, vào ngày rằm tháng Giêng, ở nước ta có nhiều chùa lập đàn, tụng niệm, hồi hướng công đức.
Từ những nghi thức trong Phật giáo này kết hợp với phong tục thờ của người Việt, từ đó, mà việc thờ cúng ngày Rằm tháng Giêng mang nhiều ý nghĩa hơn.
Ngoài ra, rằm tháng Giêng còn được xem là đánh dấu cho sự kết thúc của tháng “ăn chơi” để người nông dân bắt tay vào một vụ mùa mới. Thông thường người dân sẽ làm lễ cúng trước khi bắt đầu mùa vụ để tỏ lòng nhớ ơn tổ tiên và cầu mong mưa thuận gió hòa giúp mùa màng bội thu.

Mâm cúng rằm tháng giêng có những món gì?
Việc bày biện mâm cúng trong ngày rằm tháng giêng cần phải có đầy đủ các món truyền thống bao gồm cả món chay và món mặn. Tùy vào phong tục mỗi nhà có thể chọn cúng chay hoặc mặc. Dưới đây Mộc Việt xin hướng dẫn mâm cúng rằm tháng giêng đầy đủ nhất.
Mâm cúng các món mặn
Theo truyền thống của nhiều gia đình Việt, mâm cúng ngày rằm tháng giêng cần có đủ 6 đĩa gồm các món chiên xào và 4 bát canh, cụ thể như: gà, xôi gấc, bánh trôi nước, nem rán, tôm chiên, thịt bò xào rau củ, sườn xào chua ngọt, canh mọc, canh khổ qua nhồi thịt, canh khoai tây hầm xương,…
Mâm cúng các món chay
Với những gia đình theo Phật giáo thường vào ngày rằm tháng giêng sẽ lựa chọn làm mâm cúng chay. Một số món chay thường được lựa chọn như: Giò chay, thịt gà chay, xôi gấc, xôi hạt sen lá dứa, nấm rơm chiên xù, nấm hải sản chiên, đậu hũ sốt chua ngọt, đậu hũ xào rau củ, canh củ quả hầm, canh bông cải chay, chuối nấu ốc đậu chay,…
Ngoài những món mặn hoặc chay kể trên, trong mâm cúng rằm tháng giêng còn cần có trái cây, hoa nhang đèn, giấy tiền, trầu cau, rượu nếp,… Lưu ý hoa quả trên mâm cúng nên chọn số lẻ, trái cây tươi không bị hư hỏng, héo úa.

Có nên cúng trước ngày rằm tháng giêng?
Theo phong tục lâu đời, lễ cúng ngày rằm tháng Giêng thường sẽ được tiến hành vào giờ Ngọ (từ 11h đến 13h) đúng vào ngày 15/1 Âm lịch. Hầu hết các gia đình thường sẽ chọn cúng vào ngày này. Tuy nhiên, vẫn có một số gia đình bận rộn nên thường sắp xếp cúng trước rằm, tức là ngày 13 hoặc 14 Âm lịch, thậm chí là ngày 11, 12 Âm lịch.
Trong năm nay, tết Nguyên tiêu rơi vào cuối tuần – thứ Bảy ngày 24/2/2024 theo lịch dương. Chính vì vậy, mọi người hoàn toàn có đủ thời gian để chuẩn bị mâm lễ cúng rằm tháng Giêng chu đáo và thực hiện đúng ngày.
Những kiêng kỵ cần biết khi cúng rằm tháng giêng
Để đảm bảo sự tôn nghiêm và thành kính khi cúng rằm tháng giêng, gia chủ nên lưu ý một số điều kiêng kỵ như sau.
Không chưng hoa giả, trái cây giả
Một số gia đình thường có thói quen dùng hoa giả, trái cây giả trưng bày trên bàn thờ làm cảnh cho đẹp, vì chúng dùng được lâu không lo hỏng, héo.
Tuy nhiên, đây là việc không nên, bởi thờ cúng phải thật tâm, gia chủ có sao thì dâng lên vậy, khi cúng phải dâng những thứ ăn được, thưởng thức được. Việc sử dụng đồ giả để cúng có thể bị coi là không thành tâm và không tôn kính thần linh, tổ tiên.
Không đốt quá nhiều vàng mã
Cúng rằm tháng Giêng là mong cầu một năm mới an lành, no đủ, khỏe mạnh, thịnh vượng. Người dâng lễ cần phải dùng lòng thành kính không nên cố sắm mâm cao cỗ đầy hay đốt quá nhiều vàng mã. Đặc biệt nếu như là Phật tử sẽ không cổ xúy việc đốt vàng mã, bởi điều này vừa phí phạm lại gây ô nhiễm môi trường và tăng nguy cơ cháy nổ.

Không nên xê dịch bát hương
Thông thường vào ngày rằm tháng Giêng, nhiều gia đình sẽ lau dọn bàn thờ, tuy nhiên cần lưu ý không xê dịch bát hương. Nên thắp một nén nhang trước khi lau dọn bàn thờ để khấn xin Thần linh, tổ tiên để được thực hiện.
Không cúng thủ lợn
Theo như quan niệm dân gian, trên mâm cỗ cúng ngày rằm tháng Giêng có thể cúng cả món chay và món mặn. Nhưng nếu gia chủ cúng mâm cỗ mặn thì tuyệt đối không cúng thủ lợn. Bởi điều này xuất phát từ quan điểm kiêng kỵ tránh sát sinh ngày đầu năm.
Hy vọng từ những thông tin trên sẽ giúp quý bạn đọc có thêm kiến thức hữu ích để chuẩn bị một mâm cúng rằm tháng giêng đầy đủ, chuẩn nhất. Nếu bạn còn thắc mắc gì có thể liên hệ với Mộc Việt để được tư vấn chi tiết hơn nhé. Chúc các bạn một năm mới an lành, tài lộc.
- Sập thờ đẹp hiện đại họa tiết hoa sen
- Thi Công Phòng Thờ Tại đường Giải Phóng, Khu phố 2, tt. Dầu Tiếng, Dầu Tiếng, Bình Dương
- Những mẫu bàn thờ đứng, phòng thờ đẹp không thể bỏ qua
- Lắp đặt thêm một mẫu bàn thờ đứng hiện đại cho phòng thờ Phật tại TP Thủ Đức
- Thi công phòng thờ chung cư Thuận Việt Đường số 2, Phường Bình Khánh, Quận 2, HCM
